Leergang voor docenten/coaches: hoe leer ik leerlingen of studenten zelfregulerend leren?

De kracht van de meester is, de wil om zelf te blijven leren

Herken je dit?

• Je hebt bepaalde stof al drie keer uitgelegd en je gaat er vanuit dat je leerlingen of studenten het nu wel begrijpen. Bij de toets blijkt dat maar een klein gedeelte van de leerlingen/studenten het echt snapt.

• Dat leerlingen of studenten zeggen hard geleerd te hebben, maar de stof niet beheersen.

• Dat leerlingen of studenten wel een planning kunnen maken, maar zich er niet aan houden.

• Dat leerlingen of studenten het lastig vinden doelen te stellen en daarop te reflecteren.

• Dat studenten of leerlingen niet helpende keuzes maken in hun leerproces.

Procesbegeleiding/ training en coaching: 

Eigenaarschap in de school (met eventueel de stap naar gepersonaliseerd onderwijs).

De maatschappij verandert, verandert jouw onderwijs mee?

De hamvraag in onderwijs start met : Wat voor studenten/leerlingen willen wij afleveren? Wat vraagt het werkveld/vervolgonderwijs/de maatschappij? Wat betekent dat voor ons onderwijs? Wat vraagt dat van het management/de docenten het OOP en de leerlingen/studenten? De antwoorden op die vragen zijn het startpunt van hoe ik te werk in de school. In samenhang met de missie, visie en kernwaarden van de school, gaan we aan de slag om competenties te ontwikkelen die jou in staat stellen om je leerlingen/ studenten zo te begeleiden dat ze optimaal leren in de 21-ste eeuw.

Maak leren zichtbaar door formatief handelen.

Hoe hard docenten ook hun best doen, er is altijd wel een wens om leerlingen nóg beter te laten presteren. De wil om te blijven leren, om steeds verder te komen en je te ontwikkelen, zit in de mens ingebakken. Succesvolle docenten hebben passie voor het leren van hun leerlingen/studenten en voor hun vooruitgang. Een bewezen effectieve manier om nog meer uit je leerlingen/studenten te halen is formatieve assessment.

Formatief wordt vaak afgezet tegen summatief in de context van "beoordelen". Als je summatief beoordeelt, geef je een cijfer of oordeel over een product (voldoende, onvoldoende). Check je formatief, dan ben je gericht op de ontwikkeling: wat is goed en hoe kun je het nog beter maken?

Eigenaarschap bij de leerling

Leerlingen of studenten zijn soms lastig te motiveren. Ze vinden het vak niet leuk, begrijpen niet waarom ze iets moeten leren, denken dat ze het niet kunnen of hebben eenvoudigweg geen zin.
Hoe krijg je leerlingen/studenten zo ver dat ze de regie pakken over hun eigen leren? Hoe vaak heb je het met je leerlingen/studenten over hoe leer ik? Wat werkt voor mij? Waarom doe ik wat ik doe?
In deze training leer je hoe je je lessen zo inricht, dat je leerlingen/studenten precies weten wat er van ze wordt verwacht, op welke verschillende manieren ze dat aan kunnen pakken en welke keuzes ze hebben om hun doelen te behalen.

Curriculumontwikkeling is een dynamisch proces dat zich richt op het vernieuwen van onderwijsinhoud om aan te sluiten bij de maatschappelijke behoeften van vandaag. In Nederland ligt de nadruk momenteel op een grootschalige curriculumherziening onder leiding van de Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO).

Belangrijke ontwikkelingen in 2025

• Nieuwe Kerndoelen: In april 2025 zijn de definitieve conceptkerndoelen voor Nederlands en rekenen en wiskunde opgeleverd. De herziening voor burgerschap en digitale geletterdheid is eveneens in volle gang

• ...

Loopbaanleren leidt tot betere opleidingskeuzes, vergroot de motivatie van leerlingen en levert een bijdrage aan de vermindering van voortijdig schoolverlaten.

Kwaliteit van keuzes
Uit landelijk onderzoek in het vmbo en mbo blijkt dat veel tegen en over de leerling wordt gezegd maar nauwelijks met de leerling wordt gesproken. Hoe maak je de leerling tot hoofdrolspeler in zijn eigen loopbaan? Scholen staan voor de uitdaging de kwaliteit van de keuzes van een leerling voor opleidingsrichting en beroepstoekomst te verbeteren. Dit vraagt om een dialoog met de deelnemer over zijn talenten, vaardigheden, ambities en affiniteiten en de ontwikkeling van de school tot een loopbaancentrum waarbij het beroepenveld een belangrijke inbreng heeft.

Loopbaanleren betekent:

• jongeren leren keuzes te maken

• jongeren leren te reflecteren op hun loopbaancompetenties

• optimale talentontwikkeling van jongeren.

Voer je regelmatig voortgangsgesprekken, portfoliogesprekken, mentorgesprekken of reflectiegesprekken met leerlingen en heb je het gevoel dat jullie snel uitgepraat zijn? Of dat jij vooral aan het woord bent? Wil je doelgericht en gestructureerd gesprekken voeren en smart afspraken maken met je leerlingen?

Effectief en creatief kunnen interviewen is een van de belangrijke vereisten van een beoordelaar. De uitkomst van zo’n interview is niet alleen afhankelijk van een goede methode maar ook van een goede uitvoering. Luisteren, doorvragen, samenvatten, non-verbale signalen zien en interpreteren, doorvragen, geen suggestieve vragen stellen maar open vragen etc. zijn minimale vereisten voor het houden van een goed interview.

Derdeklasser Tim wordt door veel docenten bestempeld als een bemoeial en een zeurpiet. In voortgangsvergaderingen valt zijn naam geregeld en er wordt volop gezucht. De kans is groot dat de docenten al gesprekken met hem hebben gehad, hem hebben gestraft of verboden hebben om het ongewenste gedrag voort te zetten. Ze proberen zijn lastige gedrag te onderdrukken. Het gedrag is ongewenst Het mag er niet zijn.

Wat nu als je er eens op een andere manier naar zou kijken? Als je de neiging van Tim zich overal mee te bemoeien niet als een probleem benadert, maar als een gegeven?

Je zou dan een volgende stap kunnen zetten.

Sterke teams maken het verschil in onderwijs. Maar samenwerken gaat niet vanzelf. Teamcoaching biedt ruimte om stil te staan bij wat er speelt, scherp te krijgen waar jullie naartoe willen en samen stappen te zetten die merkbaar zijn in de dagelijkse praktijk.

In teamcoaching werken we aan focus, onderlinge afstemming en professionele groei. We maken teamdoelen concreet, versterken eigenaarschap en bouwen aan een open en veilige teamcultuur waarin iedereen bijdraagt en verantwoordelijkheid neemt. Altijd aansluitend bij jullie context, vragen en ambities.

• Wat zijn jullie teamdoelen? En hoe houden jullie zicht op hoe het daarmee staat en gaat? (PDCA)

• In de secties/teams afspraken maken over wat belangrijk is in het vak (kernconcepten) en hoe jullie dat in de doorlopende leerlijn terug laten komen

• Curriculumontwerp

• Gemeenschappelijke Didactische en of pedagogische aanpak

• Hoe zetten we formatieve assessment in?

• Hoe leren we van elkaar en hoe geven we elkaar dan feedback?

• Hoe betrekken we nieuwe collega's in ons team en in het onderwijsproces?

• Hoe motiveren we met ons team leerlingen die niet (meer) gemotiveerd zijn?

• ...

Wat doe je als je je leerlingen niet bij de les houdt? Je constant moet waarschuwen en dat je het gevoel hebt dat er niet naar je geluisterd wordt? Vind je het soms lastig je grenzen te bewaken in de klas? Zou je graag doelgericht en in een prettige sfeer les willen geven en contact met je leerlingen willen maken? Wil je gestructureerd je les geven, zonder dat je de hele les het gevoel hebt "de politieagent" uit te moeten hangen? In de coaching gaan we bekijken en oefenen hoe:

• je contact maakt

• je grenzen bewaakt

• je je les opbouwt

• je klassengesprekken voert

• je je leerlingen motiveert

• wat het effect van jouw gedrag op de leerlingen is